KİLİMANJARO DAĞI, Tanzanya

• Kilimanjaro 97 km uzunluğunda ve 64 km genişliğinde alanı kaplar.
• Svahili dilinde ismi “ışıldayan Dağ” anlamına gelir.
• Bu dağın yamaçlarında tropikal yağmur ormanları vardır.
• 5899 metre yüksekliğindedir.

Kuzey Tanzanya’daki yarı çöl olarak nitelenebilecek arazide bulunan volkanın doruğu karla kaplıdır ve etkileyici bir görüntü oluşturmaktadır.5899 metre yüksekliği ile Afrika’nın en yüksek dağıdır; Kilometrelerce uzaktan, Tanzanya ve Kenya düzlüklerinde dağı görmek mümkündür.Görüntüsü oldukça karakteristiktir. Zarif yamaçlar doruğa dek tırmanır.Zirve gerçek bir volkanik kraterdir.Çok sıcak günlerde ve uzaklardan bakıldığında dağın mavimsi yamaçları savanadan ayırt edilemez.

Küçük Bir Evren Yaratmak

Kilimanjaro o kadar büyüktür ki kendi hava durumunu bile belirleyebilir.Hint Okyanusu’ndan gelen nem yüklü rüzgarlar dağa ulaştıkları zaman yukarı tırmanır ve sularını yağmur ya da kar olarak yağdırırlar.Artan yağış miktarı dağın yamaçlarını, onu kaplayan çorak topraklardan çok daha verimli hale getirir.

Dağın tepe noktasında Kilimanjaro’nun kalıcı buzulları yer alır.Bu alışılmadık bir durumdur,zira dağ ekvatorun yalnızca üç derece güneyinde bulunmaktadır.Yapılan araştırmalar bu buzulların erimekte olduğunu göstermektedir.dağın doruğuna yılda 20 cm kar yağar.Su ölçümleri, Yıllık yağış miktarından çok daha fazlasının eridiğini göstermektedir.

Bazı bilim insanları volkanın yeniden ısındığına inanıyor.Bu durumu küresel ısınmaya bağlayanlarda bulunuyor.Nedeni ne olursa olsun Kilimanjaro’nun buzulları 19.yy’daki hallerinden daha küçüktür.Böyle devam ederse Kilimanjaro’nun buzdan şapkası tahminen 2200 yılı civarında yok olacak.

Volkanik Geçmiş

Kilimanjaro, yaklaşık olarak doğu-batı doğrultusunda 80 km boyunca uzanan 3 ana yanardağdan oluşur.en yaşlı volkan Shira ana kütlenin en batısında yer alır.Bir zamanlar daha yüksek olduğu; bir patlama sonucu bir bölümünün yıkılarak geriye 3810 metrelik plato olarak kaldığı düşünülmektedir.

İkinci en yaşlı volkan Mawensi, en büyük dağın doğu tarafında yer alan ayrı bir doruktur.Kilimanjaro’nun doruğunun yanında ilgisiz gibi görünse de bu doruk da 5334 metreye kadar yükselmektedir.

Üç volkanın en genci Kibo krater biçimini korumaktadır ve yaklaşık 11 km uzunluğundaki bir boyunla, eski bir doruğun çekirdeği olan Mawensi’ye bağlanır.Merkez koninin üstü 2 km’lik volkanik kraterle kaplıdır.

Afrika’nın İkinci Dağı

Kenya(Kirinyaga), Nairobi’nin kuzeyinde, uzanıp giden düzlüklerin 5182 metre üzerinde yer alır. Kilimanjaro’dan sonra Afrika’nın ikinci yüksek dağıdır.

Kilimanjaro gibi Kenya Dağı’nın da kökeni volkaniktir;iki buçuk milyon yaşında olduğu tahmin edilmektedir.Ancak Kilimanjaro’nun aksine, fazlasıyla aşınmış durumdaki kütlenin yüksek tepeleri, yanardağın eski ağzını tıkamış bulunan kristalsi nefelinsiyenitten oluşur.Bu odağın çevresinde hafif bir eğimle alçalan lavlar, volkanik tortullar ve süngertaşları yer alır.

Ol Doinyo Lengai Volkanı

Masai halkı Ol Doinyo Lengai Volkanı için ‘tanrısal yaratıcının dağı’ diyor.Onlara göre dağın patlamaları tanrı Engai’nin öfkesini simgeliyor.Jeologlar içinse Doğu Afrika rifti içinde yer alan klasik stratovolkan.Yine de, düzenli olarak kıymıklar, kabarcıklar veya ani taşkın seller biçiminde bacalardan püskürttüğü lavlar yüzünden dünya çapında eşsiz.Lavları geceleri bile belli belirsiz parıldıyor,pek silikat içermiyor ve koyu siyah bir renge sahip.Sıcaklığı azami 600 santigradı buluyor ve su kadar akışkan.İçindeki kristal yapılar güneşin altında elmas gibi parıldıyor.

ELHAMRA SARAYI, İspanya

• Hükümdarların konut ve kale olarak kullandıkları bir yapı topluluğu olan Elhamra Sarayı İspanya’nın Granada şehrindedir.Yapımına Nasriler Devleti’nin kurucusu olan İbnü-l Ahmer zamanında, 13.yy’ın ortalarında başlanmıştır.
• Hanedan bölümü, 1. Yusuf ve 5. Muhammed tarafından 14.yy’ın ikinci yarısında yaptırılmıştır.

Dışarıdan bakıldığında, Elhamra Sarayı yirmiüç kulesi olan bir kaledir.Elhamra, 13. Yy’da İspanya’daki İslam Hakimiyetinin Hıristiyanlarca tehdit edildiği sırada, Endülüsler tarafından inşa edilmiştir. Elhamra Sarayı, Nasriler Hanedanı için karargah, yönetimsel merkez ve ikametgah vazifesi görmüştür.Avlular, koridorlar ve suyolları, güzel bir görünüm ortaya çıkarmak için bir araya getirilmiş gibidir.Sarayın dekorasyonu, çinileri, oyma taş işçiliği, ağaç düzenlemeleri ve karmaşık kaligrafisi ile oldukça şatafatlıdır.

Saraydaki yazıtlar, yıldızlardan ve cennetten bahseder.Sarayın içindeki sular İslam dinine göre cennetin dört akarsuyunu sembolize eder.Su ve ışık tüm tasarımın ana öğeleri olarak kullanılmıştır.

Dünyadaki Cennet

Elhamra’nın bahçe ve avluların isimleri:Uzun bir havuz boyunca dikilmiş ağaçlardan oluşan Mersinli Avlu, beyaz mermerleriyle ünlü İki Kız Kardeş Salonu, on iki adet aslan heykeli ile desteklenmiş bir çeşmeye sahip olan Aslanlı Avlu ve misafirler için tasarlanmış olan, 18,3 metrelik tavan yüksekliğine sahip Elçiler Salonu.

13. yy’ın ortalarında Granada, İspanya’da tek kalan Endülüs Krallığı idi.Nasri Hanedanı bu krallığa yaklaşık 250 yıl boyunca hükmetti.Granada’da sanat ve eğitime verilen önem büyük Müslüman tarihçisi İbn-i Haldun’u da etkilemiştir.

Nasriler, Granada’yı 1492 yılında terk etmiştir.İmparator 5. Şarlken, 16.yy’da kendi sarayını Elhamra’nın içine inşa ettirmiştir.Fakat daha sonra yapı çürümeye bırakılmış ve Nasri Kalesi, Napolyon’un ordusu tarafından yıkılmıştır.19.yy’da saray Viktor Hugo, Theophile Gautier ve Washington Irving tarafından ziyaret edilmiştir. “Elhamra Masalları” isimli kitap, Elhamra’nın korunması için girişimlere vesile olmuştur.

Cennet-ül-Arif

Nasrilerin yazlık sarayı, 14.yy’da, Halid bin İsmail tarafından inşa edilmiştir.Bu saray Elhamra’ya, derin bir vadi içinden geçen bir yolla bağlanır.Saray zirvesine Elhamra’nın inşa edildiği tepenin adeta aynadaki aksi olan , “El Sol” (güneş) isimli tepenin en üst noktasına kurulmuştur.

Bu sarayın bahçesi çeşmeler, gül ağaçları ve kameriyelerle donatılmıştır.Bu tarz kameriyeler dönemin ilk örneklerindendir.

İspanya’daki Müslümanlar

Müslümanlar 711 yılında Kuzey Afrika’dan İspanya’ya gelerek, başkentleri Toledo olan Vizigotlar’ın bölgelerini işgal etmişlerdir.Endülüs Emevileri, 756-1031 yılları arasında Endülüs’te egemen olmuşlardır.Merkezleri, Granada’ya 160 km mesafede bulunan Cordoba idi.Endülüs Emevi Devleti bir emirlik iken, sonradan halifelik unvanı kazandı.

Müslümanlar tarafından yapılan görkemli cami daha sonradan Hristiyan Katedraline çevrilmiş olmasına rağmen, at nalı şeklindeki kemerleri ve Kur’andan alınmış yazıtları ile hala Endülüs mimarisinin karakteristik özelliklerini korumaktadır.

Müslümanlar 1236’daki Hıristiyan işgalinden sonra Cordoba’dan sürülmüşlerdir.Birçoğu daha sonra Nasriler Devleti’nin kurulacağı Granada’ya kaçmıştır.Son Müslüman hükümdarı ise 1492 yılında sürgüne gönderilmiştir.

Wikipedia bilgileri ile bir diğer kaynak adres için buraya tıklayınız.

İTSUKUŞİMA TAPINAĞI, Japonya

• Tapınağın üzerinde bulunduğu Miya adasına, adadaki geyikleri korkutmamak maksadıyla köpekler alınmıyor.
• Adanın en yüksek noktası olan 530 metre yüksekliğindeki Mi Dağı’nın manzarası görülmelidir.
• Sahilden uzak bir noktada yer alan bir platformdaki Noh Tiyatrosu, Japonya’nın en eski tiyatrosudur.1568 yılında yapılmış ve daha sonra restore edilmiştir.

Japonya’nın en ünlü kapısı olan kırmızı ahşap “torii” Hiroşima’nın yakınında yer alan Miya Adası’ndaki Itsukuşima Tapınağı’ndadır.1875 yılında yapılan kapı, 16 metre uzunluğundaki iki sütunun üzerinde yer alan 23 m’lik ahşap kemerden oluşur.Kapının ardında yer alan ahşap tapınaklar yüksek direklerin üzerine yapıldığı için suyun üzerinde yüzüyormuş gibi görünür.Ana tapınak, Japon yerel inanışının büyük tanrılarından Fırtına Tanrısı Susanovo’nun kızları, üç Şinto tanrıçasına adanmıştır.Diğer binalarda ise dua, arınma ve sunuş salonları, geleneksel Şinto dansı için ayrılmış bir bölüm, Susanovo’nun oğlu Okinonushi için yapılmış bir tapınak ve bir başka tanrı olan Tenjin için bir tapınak bulunmaktadır.Koydaki yapılar birbirine kapalı yollarla bağlıdır, tüm binalar ise sahile kırmızı renkte bir köprü ile bağlıdır.Miya Adası kutsal bir adadır.Bu yüzden yüzyıllardır bu adada kimse ölmemiş veya hiç kimse doğum yapmamıştır.Hamile kadınlar, hasta ve yaşlılar ana adaya geçmek zorundadır.Ölenlerin mezarları ise hala ana adadadır.

Küllerinden Doğan Anka

6 Ağustos 1945’te saat 08:15’te ilk atom bombası 6.5 km’lik bir alanı haritadan sildi.İlk alanda ölenlerin sayısı yaklaşık 250.000 civarındadır ve bu sayı artmaya devam etmiştir.

Miya Adası yakınında yer alan Hiroşima, 1949 yılından bu yana büyük bir gelişme göstermiştir ve şu anki nüfusu bir milyon civarıdır.Patlama sırasında harabeye dönen Hiroşima Sanayi Odası olduğu gibi bırakılmıştır.Günümüzde burası “Atom Bombası Kubbesi” olarak bilinmektedir.Eski şehrin merkezinde yer alan Barış Parkı günümüzde Barış Anıtı Müzesi’dir.

AYUTTHAYA, Tayland

• Ayutthaya’da –Tay Krallığının başkenti olduğu sürece- farklı hanedanlardan 33 kral hüküm sürmüştür.
• Rochana Yolu üzerindeki araştırma enstitüsü şehir üzerinde çalışmaktadır.
• Ayutthaya’daki “Fil Ağılı”, vahşi filleri hapsetmek için kullanılan, duvarları tik ağacından kütüklerle yapılmış bir yapıdır.

Ayutthaya 1350 ile 1767 yılları arasında, Tay Krallığının (Daha sonra Siyam Krallığı) başkenti olmuştur.Kral U Thong tarafından kurulan şehir, kuzey güçleri Tay halkını güneye sürdüğünden beri başkent olan Sukhothai’nin yerini almıştır.Şehir 1767 yılında Burmalılar tarafından yıkılana kadar 417 yıl boyunca gelişmeye devam etmiştir.Şehir bugünkü yıkıntıları, kuleleri ve 400’den fazla manastırı ile Bangkok’tan gelen günübirlik turistler için bir cazibe merkezidir.

Şehrin kalbinde yer alan antik sarayın inşasına Kral U Thong tarafından başlanmış; fakat diğer hükümdarlar tarafından yapımına devam edilmiştir.Sonradan eklemeler arasında en göze çarpan yapı Wat Phra Si Sanphet Tapınağıdır.Bu tapınak 2.Ramathibodi tarafından yaptırılan 16 m boyundaki ve 170 kg ağırlığındaki altından Budha heykeline ev sahipliği yapmıştır.Daha sonra şehri zapt eden Burmalılar altını eritmek için heykeli ateşe vermişlerdir.

Önemli Yapılar

1767 yılında yaşanan işgalden payını alan binalar arasında geride sadece tuğla temelleri ve duvarları kameriyeler de vardır.Burma işgaline kurban giden daha erken döneme ait eser ve yapılar ise sonradan orijinallerine sadık kalarak restore edilmiştir.Tuğla temelli ahşap yapı olan Tri Muk, Kral Chulalongkorn tarafından 1907 yılında yenilenmiştir.1956 yılında ise Tay Hükümeti tüm tarihi şehirleri restore etmeyi üstlenmiştir.O sene içerisinde aralarında 15. yy’a ait olan stupalarda dahil olmak üzere birçok yapı restore edilmiştir.Stupalarda Ayutthaya krallarının külleri muhafaza edilir.Yenilenen bir diğer önemli yapı ise Tayland’da ki en büyük bronz buda heykellerinden birine ev sahipliği yapan Wihan Phra Mongkhon Bophit’tir.

Chankasem Sarayı şehre Kral Maha Thammaraja zamanında kazandırılmış ve kralın oğlu Naresuran’ın ikametgahı olmuştur.Bundan sonra yıllarca atıl kalan yapı, Chakri Hanedanı’ndan Kral Mongkhut için Ayutthaya’yı ziyaretlerinde kalacağı yer olaraka yeniden inşa edilmiştir.Ayrıca Rochana yolu üzerindeki Chao Sam Phraya Müzesi’nde antik Buda heykellerini, kabartam levhaları ve 500 yaşından fazla olan sanat eserlerini görebilirsiniz.

Antik Rekabetler

Wat Mahathat

Altın Dağ Pagodası olarak bilinen Chedi Phu Khao Thong Tapınağı ,Ayutthaya’nın kuzeyinde yer alır ve yüksekliği 80 metredir. 1569 yılında Burma Kralı Burengnong tarafından işgalin bir nişanesi olarak yaptırılan tapınak, Burma tarzında inşa edilmiştir.Fakat Kral Naresuan’ın 1584 yılında şehrin bağımsızlığını tekrar kazanmasından sonra, pagodayı Tay stiline dönüştürmek için çalışmalar yapılmıştır.

Şehrin biraz dışında yer alan Wat Yai Chai Mongkon, Kral U Thong adına 1357 yılında inşa edilmiştir.1592 yılında Kral Naresun, fil sırtında yapılan düelloda Burma veliahdını öldürdükten sonra zaman kaybetmeden bu tapınağa Chedi Phu Khao Thong’daki eşitlenmesi için eklemeler yaptırmıştır.Çukurda kalmış olmasına rağmen günümüzde yapı hala kilometrelerce öteden görülmektedir.

İkiz Tapınaklar

Chi kun ve Naresun yollarının kesiştiği yerde bulunan Wat Phara Mahathat 1384 yılında Kral Ramesuan tarafından yaptırılmıştır.Buranın yüksek pagodası Burmalılar tarafından yıkılmıştır. 1956’da yapılan yenileme çalışmaları sırasında kazılarda, buradan bir hazine sandığı çıkmıştır.Sandığın içinden altın bir kutu içinde Buda’nın kutsal emanetleri, birçok altın Buda heykeli; altın, zümrüt ve kristalden yapılmış pek çok değerli eşya çıkmıştır.Tüm bunlar şu anda Bangkok Ulusal Müzesi’nde yer almaktadır.

Bu tapınağın tam karşısında ise ikizi Wat Ratburan yer almaktadır.Yedinci Ayutthaya kralı 2.Borommaratcha tarafından yaptırılmıştır. 1958’deki kazı çalışmalarına kadar yer altında kalan eşyalar arasında krallığa ait giysiler, iyi işlenmiş altın ziynet eşyaları ve Buda heykelleri bulunur.

WAT PHRA KEO, Tayland

• Büyük Saray, 218.400 metrekarelik alanı kaplamaktadır.İçinde, Zümrüt Buda Tapınağı’nın da bulunduğu yüzden fazla binayı kapsamaktadır.
• Sarayın duvarlarının uzunluğu 1900 m’dir.

1782 yılında 1.Rama Thai tahta çıktığında , yönetim merkezini Cha Praya Nehri’nin batı yakasından doğu yakasına taşımıştır.Bugün Bangkok olarak bilinen bölgeye tapınaklar, manastırlar ve kendi yöentim merkezi olarak Büyük Saray’ı inşa ettirmiştir.Wat Phra Keo ve ya diğer adıyla Zümrüt Buda Tapınağı, 1784 yılında tamamlanmıştır.Bu kutsal mekan, ülkenin en çok saygı duyulan objesidir.Buda’nın tahtı andıran bir kaidenin üzerinde yer alan yeşimden yapılmış heykeli…Günbatımında sarayın yaldızlı duvarları ve damındaki zillerin üzerinden yansıyan günışığı, göz kamaştıran bir görüntü oluşturur.Sarayın iç tarafı heykeller ve resimlerde Buda’nın hayatı tasvir edilmektedir.Kapıların üzerinde yer alan inci işlemeler, Hint kahramanlık öyküsü Ramayana’yı (Tayland’da Ramakien olarak bilinir.)anlatılmaktadır.Burada hükümdara ayrılan bir ibadethane de bulunmaktadır.

Yeşim Buda

79 cm boyundaki Yeşim Buda’nın olaylı bir tarihi vardır.Kökeni bilinmemektedir fakat 1434 yılında ilk defa daha sonra kırılan stükko ile kapladığında kayda geçmiştir.Lannathai Kralı Trailok heykeli almış ve başkenti  Chang Mai’ye getirtmiştir.Yeni başkent Viang Chan inşa edildiğinde Buda buraya taşınmıştır ve Thonburi kralı tarafından el koyulana kadar burada kalmıştır.Kral 1.Rama Bangkok’u inşa ettirdiğinde Yeşim Buda’yı büyük bir törenle almıştır.

3.Rama atalarına ithafen büyük kaidenin önüne iki tane daha buda heykeli yaptırmıştır.Bir başka heykel olan Samphutthapanni Budası, 4.Rama (tüm krallar Rama olarak bilinirdi) tarafından yaptırılmıştır.Bu heykellere büyük saygı duyulmaktadır.

Kompleks içinde yer alan Wat Phra Keo müzesi, Yeşim Buda’nın mevsimlik kıyafetlerine ev sahipliği yapmaktadır.

Tapınak Resimleri

Wat Phra Keo’nun pencerelerinin üzerine Buda’nın hayatını tasvir eden resimler vardır.Bu resim serisi Buda’nın doğumu ile güneybatı köşesinden başlar,çocukluğu, gençliği ve gerçeği arayışta varlık ve maddi kazançtan feragat edişinden bahseden resimlerle devam eder.Büyük kaideye bakan doğu duvarında, Buda’nın aydınlanma anlayışı tasvir edilmektedir.Buda’nı heykelinin bulunduğu kaidenin altındaki figür ise Yeryüzü Ana’yı temsil eder.

Tapınağın kuzey duvarında Buda’nın misyonu ve ölümü tasvir edilmektedir.Hikaye kuzeybatı duvarında sona ermektedir.

OKAVANGO DELTASI, Botswana

• Okavango Deltası 15.993 kilometrekarelik alanı kaplar.
• Yağışlar sonrasında kapladığı alan 22015 kilometreye kadar yükselir.
• Delta, sayıları giderek azalan Kobus Leche türü antilopa evsahipliği yapmaktadır.Otlaklarda bu antilopların en azından 20000 kadarı yaşamaktadır.

Okavango Nehri Angola’nın yüksek topraklarında doğar ve güneydoğuya doğru ilerler.Denize ulaşamadan Güney Afrika’nın en kurak ülkelerinden Botswana’daki Kalahari Çölü boşluklarında kaybolur.Nehir karmaşık kanallardan geçerken su miktarının %95’i buharlaşır.Suyun geri kalanı da güneye doğru Boteti Nehri yoluyla 161 km boyunca akar ve Makgadikgadi Pans’e ya da güneybatıdaki Ngami gölüne ulaşır.

Okavango deltası dünyanın en büyük iç delta sistemlerinden biridir.Kalahari Çölü bitişiğindeki aşırı verimli araziler birbirine taban tabana tezat bir görüntü oluşturur.Delta Afrika’nın en geniş doğal yaşam alanlarındandır.

Deltanın Sakinleri

Delta birçok bitki ve hayvan türü için barınak konumundadır.Deltanın yüksek kesimleri papirüs bitkisinin ağırlıklı olarak bulunduğu sazlıklarla kaplıdır.Bu yataklar sulak alanlar boyunca yayılma gösterir.Sulak alanlar hipopotam, timsah ve birtakım antilop türleri için ideal yaşam alanıdır.

Saz yatakları ve sulak alanlar aynı zamanda nadide kuş türlerine evsahipliği yapar.Deltanın aşağı kısımlarında kamış yataklarını yerini akasya çalılıklarına ve düzlüklere bırakır.Bu bölgeler zebra, bufalo, fil ve antilop gibi ovanın, sürüler halinde yaşayan göçmen hayvanların uğrak yeridir.Bu sürülerin izini süren yırtıcı hayvanlar aslanlar, leoparlar ve sırtlanlardır.

Değişim ve Yönetim

Deltada, otlaklarında sığırlarını güden Tswana ve Herero kabileleri yaşamaktadır.Eskiden sürüler, uyku hastalığına yol açan çeçe sineği nedeniyle sınırlı alanlarda otlatılabiliyordu.Havadan yapılan ilaçlamalarda sineklerin kökü kurutuldu, bu sayede sürüler bataklıklara girebildiler.Bu başarının kötü yanı, sığırların otlamaya başlaması ile antilopların yaşam alanlarının bozulması oldu.Güney Afrika’da kurulan ve yerli halk tarafından yönetilen ilk yabani yaşam sığınağı, 3885 kilometrekarelik alana sahip Moremi Doğal koruma Alanı oldu.

ANGKOR WAT, Kamboçya

• Hemen hemen tüm tapınaklar 600 yıl boyunca ormanın içinde saklı kalmıştır.
• Bu bölgede yaklaşık 200 adet tapınak bulunmaktadır.
• Tapınak kompleksi 1973 yılında Kızıl Khmerlerin gizlenme yeri haline gelmiştir.

12. yy’da Hindu tanrı-kral Suyarvarman tarafından yaptırılan Kamboçya’daki tapınak, Hindu mimarisinin en güzel örneğidir. Hindu tanrısı Vişnu’ya adanan tapınak, aynı zamanda kral Suyarvarman’ın anıt mezarıdır. Kamboçya’nın Khmer hükümdarları ( 10 ila 13. yy’lar arası) kendilerini tanrı Vişnu’nun görüntüsü olarak saydıkları için Angkor Wat kralın ruhunun dolaşabileceği bir çeşit cennet olarak düşünülmüştür.

Tapınağın etrafı su dolu hendeklerle çevrilidir ve kapladığı alan muazzam büyüklüktedir.Dış duvar 83610 metrekarelik bir alanı kaplar.Ziyaretçiler bu yapının tamamını yükseğe yapılmış bir platformun üzerine çıkarak görebilirler.Tapınaktaki taş kabartmalarda Hindu kahramanlık öyküleri, tanrılar, erotik duruşları olan tanrıçalar ve Khmer tarihinden gerçek figürler tasvir edilir.

Angkor Thom

Khmer sanatı Hindu Dini ve Budizm’in etkisi altındadır ve her iki dine de eşit oranda saygı gösterilmiştir. Angkor Thom, Angkor Wat yakınlarında 13.yy’da 7. Jayavarman için yapılmış, merkezinde Bayon adında bir Budist mabedi bulunan bir şehirdir.bu şehirde de taş kabartmalar, dikdörtgen şeklinde salonlar ve tapınaklar vardır.

Taş kabartmalarda hükümdar, çevresinde insanlarla bir fili sürerken tasvir edilmiştir.Burada tanrı, Nirvana mertebesine ulaşmış olan Lokesvara’dır.Bu şehrin kuleleri büyük gülen yüzlerle taçlandırılmıştır.Bu da buranın güler yüzlü sükunetini temsil etmektedir.

BOROBUDUR, Endonezya

• Borobudur ismi, “Birden fazla Buda” anlamına gelmektedir.
• Anıtın 56000 metreküpten fazla taş barındırdığı söylenmektedir.
• Anıtın üzerinde yer alan 1500 adet panelde ,Buda’nın hayatı kabartmalarla resmedilmiştir.Öbür taraftan yüzlerce panel üzerinde de günlük hayata dair kabartmalar vardır.

Borobudur, Meru Dağı’nın Cava versiyonu olan, Güney yarımküre’nin en büyük anıtıdır.Meru Dağı , Hint Mitolojisi’nde evrenin dinlendiği yer olarak geçer.Bir tepe üzerine kurulan ve basamaklı piramit şeklinde olan Borobudur yaklaşık 400 metre yüksekliğindedir.Alt tarafta yer alan 5 adet kare şeklindeki teras maddi hayatı temsil ederken , üst taraftaki üç adet yuvarlak şekildeki teras ruhani krallığı temsil eder.

Üst taraflarda yer alan çan şeklindeki stupalar, her birinin içinde birer Buda olan mabetlerdir.Etraftaki dağların şahane manzarasının görüldüğü en üst terasta yer alan 15 metre çapındaki mabet ise Nirvana’yı temsil eder.Ruhani özgürlük…

Borobudur İ.S 800 civarında Şailendra Hanedanı döneminde inşa edilmiştir.Yapımı yıllar sürmüştür.Bu bölge , mabedin yapımından 200 yıl sonra terk edilmiş ve tekrar 19. yy’da bir İngiliz ordusuna mensup bir tarafından Avrupalılar tarafından bilinmiştir.

Antik Krallıklar

Borobudur’un bulunduğu yer olan bölge tarihsel ve kültürel olarak Cava adasının kalbidir.Burada dağlar ve volkanlar arasında birçok arkeolojik kalıntı bulunmaktadır.Budist ve Hindu tapınakları ,camiler ,Portekizliler ve Müslüman sultanlardan kalma kaleler bulunmaktadır.8 yy’dan itibaren Endonezya’da Hint etkisinin artması ile beraber burada, kralların tanrının yeryüzündeki görüntüsü olduğu iddia edilen birçok Hindu ve Budist krallığı kurulmuştur.

Prambaa Tapınakları 9. Ve 10. Yüzyıllarda yapılmıştır ve Borobudur gibi burada da taş üzerinde kabartmalar bulunmaktadır.Bu kabartmalar şeytanları, maymunları ve Hindu tanrısı Şiva’yı temsil etmektedir.

— Efendim yüzüncü yaş gününüzü de böyle neşeyle kutlamayı dileriz…

— Elbette kutlarız. Kendinize iyi  bakarsanız niçin olmasın?…

FUJİ DAĞI, Japonya

• Fuji Dağı’nın yüksekliği 3776 m’dir.
• Japonya’daki 65 volkandan 60 tanesi aktif durumdadır.
• Japonya pasifik kıyı çizgisinde yer alan volkanik adalardan oluşan hattın bir parçasıdır. Bu hat “Ateş Çemberi” olarak adlandırılır.

Japonya’nın pasifik kıyıları boyunca ülkenin volkanik tarihinin izleri bulunmaktadır. Lav bölgeleri, sıcak su kaynakları ve hala birçoğu aktif olan volkanlar. Japonya’da yer alan volkanik dağların birçoğu klasik koni şeklindedir ve bunların en ünlüsü Fuji Dağı’dır. Fuji Dağı, başkent Tokyo’nun 97 km güneybatısında ana ada olan Honşu’da yer alır. Fuji Dağı Japonya’nı en yüksek dağıdır Japon kültüründe önemli bir yeri vardır. Dağ, güneyden oldukça görkemli ve izole görünür. Güneydoğu tarafında ise 1707 yılındaki patlama ile oluşmuş Hoei-Zan krateri yer alır. Dağdaki en yaşlı lav katmanlarının sekiz bin yaşında olduğu tespit edilmiştir. Bu da, bu volkanın oldukça genç bir volkan olduğunu gösterir. Fuji Dağı üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar, bu dağın iki yaşlı volkan üzerine oluşmuş olduğunu ortaya çıkarmıştır. Elli bin ila dokuz bin yıl yaşında olan Fuji Dağı lav ve küle gömülmüştür. Daha yaşlı olan Mitake ise Fuji’ye gömülmüştür.

Japon İkonu

Japonya’nın volkanik ada zinciri olarak bilinen imajı sadece kısmen doğrudur.Prekambriyen kayalar ve onların üzerinde bulunan tortul kayalar bir dizi dağ oluşumu hareketi sırasında kıvrılmıştır.Bu kabarma, dünyamıza Alp stili yükselen dağları kazandırmıştır. Japonya’da volkanik aktiviteler ise son 60 milyon yılda gerçekleşmiştir.Bu da jeolojik olarak bu hareketlerin “daha dünkü çocuk” olduğunu gösterir.

Fuji Dağı’nı güzel kılan şey mükemmele yakın duran şekli ve üzerinde sürekli asılı duran kardır.Havanın açık olduğu bir günde gündoğumu ve günbatımında oluşan gül pembesi renk, buranın manzarasını mükemmelleştirir. Japon halkı Fuji Dağı’na barış ve sükunetin sembolü ve tanrıların evi olarak büyük saygı duyar.Şinto dinine mensup olan kişiler doğanın güzelliğine tapar.Bu yüzden ilkbaharda çiçek açan kiraz ağaçları ile Fuji Dağı, doğanın en güzel görüntülerinden biri olarak ruhanidir.

— Arkadaşlar, gözünüz aydın, Avusturya, Türkiye’ye vagonlar dolusu şeker gönderiyormuş!

Bunun üzerine bütün öğretmenler:

— Yaşasın, bundan sonra çayımızı, kahvemizi adam gibi içeceğiz,  diye sevinç çığlıkları atmış.

Ömer  Seyfettin  bu  sahnenin  hemen  arkasından  okulun  baş  hademesini  öğretmenler  odasına  çağırmış  ve  herkesin huzurunda ona da:

— Hasan Efendi, haberin var mı, Avusturya bize vagonlar dolusu şeker gönderiyormuş, demiş.

Hasan Efendi kendini toparlayıp terbiyeli bir eda ile cevap vermiş:

—  İnanmayın beyim, palavradır bunlar, bu kıtlıkta Avusturya şeker bulsa kendi yer!

Hasan Efendinin bu tepkisi  üzerine Ömer Seyfettin çığlık atmış. Ellerini çırparak şöyle demiş:

—  Gördünüz mü arkadaşlar, ben boşuna demiyorum, “Türk halkı âlim değildir ama ariftir.” diye.  Ben bir  yalan uydurdum “Avusturya bize şeker  gönderiyor”  diye,  siz  okumuşlar  hemen inandınız.  Ama gördüğünüz gibi  Hasan Efendi  yutmadı.  İşte Türk halkı birçok gerçeği böyle sağduyusu ve irfanı ile keşfetmiştir.

HİMALAYALAR, Nepal / Çin(Tibet)

• Dünya üzerinde bulunan 7315 m’nin üzerindeki 109 zirvenin 96’sı Himalayalar’dadır.
• Dünyanın en yüksek dağı olan Chomolungma nam-ı diğer Everest’in zirvesi 8840 m’dir.
• Kutup bölgeleri dışında yer alan en uzun buzul olan Siachen,Himalayalar’da yer almaktadır ve uzunluğu 76 km’dir.

Himalayalar, dünyanın en yüksek sıradağ dizisidir.Güney Amerika’daki And Dağları daha uzun bir dağ sırası olsa da , Himalayalar kadar yüksekliğe sahip değildir.Bu sıradağlar içinde yer alan dünuanın en yüksek zirvesi Everest’in Nepal dilindeki adı ‘Chomolungma’nın anlamı ,tüm Himalayalar’ın görüntüsünü gözünüzün önüne getirecektir.Karların Ana Tanrıçası

Siachen Buzulu

Karakurum Dağları ile birlikte Himalaya sıradağ dizisinin uzunluğu 2414 km’dir. Karakurum Dağları kuzeybatı’da ,Pakistan en kuzeyinden ve Hindistan’ın kuzeyindeki Keşmir’den geçerek güneydoğu’ya kadar uzanır.Himalayalar Nepal’in dağ krallıkları olan Sıkkım ve Bhutan’ı da içine alarak doğuya uzanır.Buradan Assam’ın kuzeydoğusundaki Arunaçhal Pradesh bölgesine doğru devam eder.Bu ülkelerin sınırları dağın su havzaları boyunca uzanır.Kuzey’e doğru Tibet’in ve Türkistan’ın Çin’e ait bölgelerine uzanır, batıya doğru ise Karakurum dağları Pamir ve Hindikuş olarak ikiye ayrılır.Doğuya doğru sıradağlar keskin bir dönüşle Kuzey Burma’nın daha küçük dağlarına doğru uzanır.

Dağ Oluşumları

Günümüzden 200 mşlyon yıl önce tek kıta olan Pangea ikiye ayrılarak Laurasia ve Gondwana kıtalarını oluşturdu. Laurasia bugünkü Kuzey Amerika,Grönland,Avrupa ve Asya’yı; Gondwana ise Güney Amerika,Afrika, Hindistan,Avustralya ve Antarktika’yı kapsıyordu.

Gondwana parçalanmaya başladığında Güney Amerika ve Avustralya okyanus boyunca ilerleyip bugünkü konumlarına geldi.Afrika ve Hindistan ise Avrasya ile çarpışana kadar yollarına devam etti.Bu çarpışmalar Güney Avrasya’nın kayalarının yükselmesine neden olarak bugün, Alpler ve Himalayalar’ın ortaya çıkmasına sebep oldu.

Zirveleri Fethetmek

Himalayalar’da yaşayan yerli halklar ivedi durumlar dışında bu dağları keşfetme ihtiyacı duymamıştır.Bu işi maceraperest Avrupalılar üstlenmiştir.19. yy’da dağcılar, Alplerdeki zirveleri fethetmekle meşgulken,Hindistan hükümeti diğerlerinden daha yüksek olan bir tepeyi işaretlemişti.1856 yılında yapılan son hesaplamalar Tibet-Nepal sınırında 15. Zirvenin 8840 metre olduğunu göstermişti.Dağ ismini İngiliz Albay Sir George Everest’ten almıştır.Artık dağcılar için yeni bir hedef ortaya çıkmıştı.Fakat 1953 yılında Yeni Zelandalı dağcı Edmund Hillary ve Nepalli şerpa Tenzing Norgay tarafından fethedilene kadar Everest’in zirvesine ulaşan çıkmadı.2004 yılında ise 26 yaşındaki Nepalli bir şerpa olan Pemba Dorjie, Hillary’nin yedi haftada ulaştığı zirveye 8 saat 10 dakikada ulaşarak yeni bir dünya rekoru kırmıştır.

Himalayalarda Dağcılık

WW Graham, 1883 yılında Himalayalar ile uğraşan ilk Avrupalı olmuştur.Bundan on yıl sonra Kraliyet Coğrafya Cemiyeti martin Convay ile gönderilen bir sefer ekibi, Karakurum Dağlarını keşfetmek ve tırmanmakla görevlendirilmiştir.Daha sonra 1895 senesinde A.F Mummery ,Karakurum Dağları’nda yer alan 8126 m’lik Parpat Dağı’an tırmanmaya kalkmıştır.Bunları izleyen seferlerle , bir yandan büyük zirveler keşfedilirken bir yandan daha küçüklerine tırmanıldı.Dünya savaşı arasında Everest’in zirvesine tırmanmak için büyük çaba sarf edildi.O dönemde Nepal , seferler kapalı olduğu için dağa Tibet tarafında yaklaşılıyordu.2.Dünya savaşından sonra Nepal seferler ve keşif çalışmalarına kapılarını açtı.

Günümüzde dağcılar , yalnız ve oksijen tüpsüz tırmanışlar gerçekleştirerek dağla daha sıkı mücadeleler içine girmenin yollarını aramaktadırlar.

DİPNOT:

ŞERPALAR VE GURKALAR
Büyük bir siyasi değişikliğin eşiğindeki Nepal’de, yüzyıllık gelenekler de değişimin etkilerinden kaçamayacak gibi görünüyor. Bu geleneklerin başında Nepallilerin temel bir özelliği olan gözüpekliğe dayanan iki zorlu meslek bulunuyor: Şerpalık ve Gurka askerliği.

Şerpa, Nepal’in dağlık bölgesinde yaşayan bir etnik grubun adı. Şerpalar, son 500 yıl içinde Doğu Tibet’ten Nepal’e göç etti. Şerpa sözü, Tibet dilinde doğu anlamına gelen “şer” ve halk-insan anlamına gelen “pa” ekinden oluşuyor, yani “doğulu” anlamına geliyor. Kadın şerpalara ise “şerpani” deniyor.

Şerpa terimi aynı zamanda, erkek olan ve dağ rehberliği yapan yerel halkı tanımlamak için kullanılıyor. Bu şerpalara fiziki bakımdan güçlü, yüksek irtifaya dayanıklı seçkin dağcılar ve bölgeyi iyi tanıyan uzmanlar olarak bakılıyor. Ancak dağcılık yapan Şerpaların mutlaka Şerpa etnik grubuna mensup olması gerekmiyor.

İman Etmeyenlerin Dünya Hayatı ve Yaşadıkları Sıkıntıların Temeli

Dünya hayatı, insanın nefsine hoş gelecek şekilde yaratılmıştır. Akıl sahibi müminler dışında bütün insanların dünya hayatındaki tek amacı, evlenmek, iyi bir iş ve kariyer sahibi olmak, güzel bir ev ve araba almak, çocuklarını iyi yerlerde okutmak, onları meslek sahibi yapıp sonra evlendirmektir… Bu kısır döngü, babadan oğula sürekli devam eder. Bu insanlar bütün bunları Allah rızası değil de sadece nefislerini tatmin etmek için amaç edindiklerinden dolayı, hiçbir zaman gerçek mutluluk ve huzura kavuşamazlar. Hedefledikleri konuya ulaştıklarında mutlu olduklarını zannederler ancak bu da çok uzun sürmez. Çünkü karşılarına alternatif bir konu çıktığında, sahip oldukları şey artık onları mutlu etmeye yetmez ve yeni hedeflerine ulaşmak için başa dönerler. Bu da bir kısır döngüdür. İman etmeyen insan hiçbir zaman elindeki ile mutlu olamaz, hep daha fazlasını ve en iyisini ister. “Eğer Allah’ın nimetini saymaya kalkışacak olursanız, onu bir genelleme yaparak bile sayamazsınız” (Nahl Suresi – 18), ayetinde belirtildiği gibi, kendisine Allah’ın bahşettiği milyonlarca lütfü görmezden gelirler. Her şeye kendi gücü ve iradesi ile sahip olduğunu düşündüğü için, anlamsız bir şekilde başarıları, zenginliği veya güzelliği ile övünür. Oysa “O, bilmeksizin bir yaprak dahi düşmez” (En’am Suresi – 59) iken bir insan, sahip olduklarını Allah’tan bağımsız kazandığını nasıl düşünebilir?

“Eğer O, rızkını tutsa (vermese), rızkınızı verecek olan kimmiş? Hayır; onlar, bir azgınlık ve nefret içinde inatla direniyorlar. Şu halde yüzükoyun sürünerek yürüyen mi daha çok hidayete erer, yoksa dosdoğru yol üzerinde dümdüz yürümekte olan mı?” (Mülk Suresi -21, 22)

İman etmeyen insanın her şeyi kendinden bilmesi, sırtına çok büyük bir yük bindirir. Başarıyı, zenginlik ve güzelliği sahiplendiği için, bir gün bütün bunların tersi başına geldiğinde büyük bir yıkıma uğrar. Çünkü başarı gibi başarısızlık da, güzellik gibi çirkinlik de, zenginlik gibi fakirlik de ona aittir. Böyle bir durumla karşılaştıklarında, bu durum enaniyetlerine ağır geldiği için ya içlerine kapanırlar, ya delirirler ya da intihar ederler. “Onlar, Allah’ın kadrini hakkıyla takdir edemediler” (Hac Suresi – 74) ayetinde belirtildiği gibi, Allah’ın büyüklüğünü görmezden gelen bu insanlar, hem dünyada hem de ahirette zor ve sıkıntılı bir hayat yaşayacaklardır.

“…Siz dünya hayatınızda bütün güzelliklerinizi tüketip-yok ettiniz, onlarla yaşayıp-zevk sürdünüz. İşte yeryüzünde haksız yere büyüklenmeniz ve fasıklıkta bulunmanızdan dolayı, bugün alçaltıcı bir azap ile cezalandırılacaksınız…” (Ahkaf Suresi – 20)

Dünya hayatı yalnızca sınav olarak yaratılmıştır. Allah özellikle dünya hayatını insanlara çekici gelecek şekilde yaratmıştır ve pek çok nimetle de süslemiştir. Müminler bütün bu nimetlerin Allahtan geldiği bildikleri için şükrederler ve Allah’ın bahşettiği bütün nimetleri Allah yolunda kullanırlar. İman etmeyenler ise dünya hayatının sahte süslerine aldanırlar. Her şeyin Allah’tan geldiğini görmezden gelir ve ahireti düşünmeden kısa yaşamlarını boş emellerle tüketirler. Bu konu, bir ayette Rabbimiz tarafından şu şekilde bildirilmiştir:

“O inkar edenler Müslüman olmayı nice kereler dileyecekler. Onları bırak; yesinler, yararlansınlar ve onları (boş) emel oyalayadursun. İlerde bileceklerdir.” (Hicr Suresi -2, 3)

Allah, inkar edenlere cehennemde daha fazla azap tattırmak için, dünya hayatında süre tanır. Allah’a teslim olamayan bu insanların ahirette alacakları karşılık ise sonsuz azap olacaktır.

O küfre sapanlar, kendilerine tanıdığımız süreyi sakın kendileri için hayırlı sanmasınlar, Biz onlara, ancak günahları daha da artsın, diye süre vermekteyiz. Onlar için aşağılatıcı bir azap vardır. (Al-i İmran Suresi – 178)

İbrahim Akın

Kaynak: http://www.hicrandergisi.com

• Büyük Set resifi 2600 km uzanır.
• Yaklaşık 2900 resfi barındıran toplam alanı 348698 kilometrekaredir; bu alan Büyük Britanya topraklarından daha geniştir.
• Mercanların kireçtaşı iskeletlerden oluşan duvarları 100 metre yüksekliğe kadar çıkmaktadır.

Büyük Set Resifi Avustralya’nın doğu sahillerinde bulunan Lady Elliot’tan Cape York’a kadar uzanır.Bu sığ kıyı suları bölgesi hem biyolojik,hem jeolojik hem de sunduğu manzaralar açısından zengin türlere ev sahipliği etmesi ile dünyanın önemli doğal harikalarından biri olmuştur.Dünya mirası ve deniz parkı olarak anılmaya başlanması güzel ama kırılgan alan açısından hayati bir öneme sahiptir.

Büyük Set Resifi’nin (Great Barrier Reef) bugünkü görüntüsünü borçlu olduğu ,deniz hayvanları yanı sıra öncelikle mercan polipleridir.Bu küçük ,ilkel canlılar geniş koloniler halinde yaşarlar.Mercan aslında kireçtaşı bir iskelete ve yumuşak bir beden sahip olan ve resifin ana yapı malzemesini üreten bir organizmadır.Canlı bir resif binlerce yıllık yaşamın ve ölümün bir ürünüdür.Ana kütlesi poliplerin önceki kuşakların boş iskeletleridir.

Rahatlığın Sağlanması

Mercan resiflerine yıl boyunca 22 ila 28 derece sıcaklıktaki sularda rastlanır.Bu tropikal hatlarda oldukça karmaşık yaşam sistemlerini destekleme özelliğine sahiptir. Büyük Set Resifi’nde 400 çeşit sert ve değişik mercan türü yaşar.Sert ve resif yapıcı mercanlar birçok farklı boyutta ve şekilde karşımıza çıkar.Renkleri canlı kırmızıdan, göz alıcı sarıya ve siyaha kadar uzanır.Aralarında kitonlar,salyangozlar, deniz tarakları ve ahtapotlar yaşar.Aynı zamanda sayısız sünger ,denizlalesi, kurtçuk, kabuklular ve dikenliler de varlıklarını burada sürdürmektedir. Büyük Set Resifi’nin çevresinde 1500 tür balık yaşamaktadır.Bunlar bir renk ve desen cümbüşü oluştururlar.Resif pek çok balina türüne ev sahipliği yapma açısından da önemlidir.Bu sular iri balinalar için oldukça önemli bir çiftleşme alanıdır.Bölgede yavruları ile birlikte anne balinalar sıkça görülmektedir.Yedi deniz kaplumbağası türünün altısına burada rastlanır.Hepsinin soyu tükenme tehlikesi altındadır ve bu uzak adaları güvenli yuvalama bölgeleri olarak seçerler.

Alçak kum ve mercan adalarında 240 tür kuş ve deniz kuşu yuvalar.Bunların arasında yelkovan kuşları, tropikal kuşlar, fırkateyn kuşları, gül rengi balıkçıl dahil olmak üzere altı tür balıkçıl, balık kartalları ve deniz kırlangıçları da yer alır.

Resifte Sıkışıp Kaldı

İngiliz kaşif Kaptan James Cook (1728-79) 1770 yılında gerçekleştirdiği ve Avustralya’nın doğu kıyısının haritasını çıkardığı destansı yolculukta kaza eseri Büyük Set Resifi’ne sıkışıp kaldı.Cook bir cahillik örneği sergileyerek resif boyunca 998 km ilerledi. Cape Tribulation’a gelince resif labirentini fark etti ve bunun kendisi ve tayfası için tehlikeli olabileceğini düşündü.Gemileri Endeavour 373 ton ağırlığında eski bir buharlı gemiydi ve 12 Haziran 1770’te Cape Tribulation sularında karaya oturdu.Haftalar boyu süren uğraşta gemiden silahlar, balast, cephane, yiyecek, su ve ahşap denize atıldı ve koyun gübresinden bir tıkaç yapılıp geminin hasarlı yerine dolduruldu.En iyi rotanın hangisi olduğunu anlayabilmek için botlar gönderildi ve 4 Ağustos’ta gemi ,hala hasarlı olsa da yeniden yola koyuldu.13 Ağustos’a kadar Endeavour resiften tam olarak kurtulamadı.

Kronoloji

• 17 milyon yıl önce

Resif üretici mercanlar Avustralya’nın doğu kıyılarına yerleşmeye başladı.

• 1768

Kaşif Louis-Antoine de Bougainville tarafında resifler ilk defa kaydedildi.

• 1770

Kaptan Cook’un gemisi Endeavour resife oturdu.

• 1960’lar

Kitle turizminin resif üzerinde olumsuz etkileri oluşmaya başladı.

• 1975

Resifi yönetmek ve korumak amacı ile Büyük Set Resifi Deniz Parkı kuruldu.

• 1981

UNESCO tarafından Dünya Mirası listesine alındı.

Canlı mercanların oluşturduğu doğal bir yapı olan Kalp Resifi, Avustralya’nın kuzeydoğu kıyıları açıklarında 2000 km boyunca uzanan Büyük Set Resifi’nde (Great Barrier Reef) bulunuyor.

Yaklaşık 25 milyon yıl önce kumul bir kil tortusu batı Nebraska’nın zemininde yatmaktaydı.Bu tabaka daha sonra kumtaşı ile kaplandı.Ardından yaşanan erozyon bölgedeki birikintilerin çoğunu süpürdü ve geriye yalnızca küçük ve dayanıklı parçalar kaldı.bu artıklardan biri de üstü kumtaşı ile kaplı 99 metre yüksekliğinde bir kubbe olan Chimney Kayası’dır.Oregon yolu ile batıya giden öncüler için bu kaya bir sınır taşı görevi görürdü.Bu öncüler kayayı 48 km uzaktan görebilmekteydi.Yol üzerinde bulunan farklı jeolojik yapılar önemini korusa da Chimney Kayası Amerika’nın 19.yy göçünü sembolize etmektedir.

Anıt Vadisi

Kuzeydoğu Arizona’nın düzlük çöl zemininde değişik şekillerde kumtaşı blokları bulunur ve bu bloklar 305 metreye kadar uzanır.Bu monolitik kuleler Navajo yerlileri için kutsaldır;çölün ıssızlığında batan güneşin altında bunların kızıllaşmalarını izlerlerdi.Binlerce yıl boyunca huşuyla bunları izlemiş olmalarına şaşmamak gerekir.Bu anıtla şeytanın kulesi ile aynı biçimde şekillenmişleridir.tek farkları buradaki toprağın kumtaşı olmasıdır.Bütün bu alan bir zamanlar tortul kayalar ile çevrili idi , ve bu tortulların oluşumu milyonlarca yıl sürdü.Geriye yalnızca en dayanıklı kuleler ve bloklar kaldı.

Video link :

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/70/MonumentValley.ogg

• Şeytanın Kulesi’nin taban çapı 305 metredir.
• Tabandan itibaren kayanın yüksekliği 264 metredir.
• Belle Fourche Nehri’nden rakımı 396 metredir.
• İyi havalarda kule 166 km uzaklıktan görülebilmektedir.

Şeytanın kulesi gerçek bir devdir.Wyoming düzlüğünde, Black Hills çam ormanlarının arasından görkemli bir biçimde yükselir.Yedi bakirenin koca bir ayıdan kaçmak kulenin düzlük tepelerine nasıl tırmandığına dair bir yerli efsanesi vardır.Bakireleri yakalamak isteyen ayı kulenin tepesine tırmanmaya çalışırken kule üzerinde pençeleri ile derin izler bırakmıştır.Başka bir efsaneye göre ise kulenin bu ismi almasının nedeni bir şeytanın tepeyi yumruklaması ; gök gürültülerine yol açması ve işitilebilecek mesafede bulunan herkesi korkutmasıydı.Şeytanın kulesi, Spielberg’in “Üçüncü türden Yakınlaşmalar” filminde uzaylıların iniş alanı olarak canlandırılmıştır.

Kayanın Biçimlenişi

Şeytanın Kulesi 50 milyon yıl önce Wyoming sular altındayken ve kumtaşı,kireçtaşı ve alçıtaşı gibi tortul kaya katmanları dibe çökerken biçimlenmiştir.Aynı zamanda kabuğunun altında yer alan baskılar magmanın bir kısmının bu tortular içerisine girmesine izin vermiştir.Magma serinlemeye ve kristalize olmaya başlamış,sonucunda daralıp çatlayarak Kuzey İrlanda’daki Dev Geçidi’ne benzer poligonal kolonlar meydana getirmiştir.Aynı süreç kurumuş ırmaklarda ve göletlerde de söz konusudur.Su çatlaklardan buharlaşarak küçük poligonal çamur çanakları meydana getirir.Bu çanakların kenarları hafifçe yukarı doğru kıvrılır.Magmanın yayılması sonucu oluşan volkanik kaya çevredeki tortu kayalardan daha sertti.Milyonlarca yıl boyunca sular çekilip karalar oluştukça erozyonlar tortu kayaları yok etmiş ve geriye volkanik kayalar kalmıştır.ardından kolonların arasına sızan su iklim değişikleri ile birlikte genleşmiş ve büzülmüştür.Bunun sonucu olarak bazı kolonların kaya parçasından kopmasına yol açmıştır.

Hindistan da çok ünlü bir ressam varmış…Herkes bu ressamın yaptıklarını kusursuz kabul edecek kadar beğenirmiş…

Ve onu “Renklerin Ustası” anlamına gelen Renge Çeleri olarak tanısa da; kısaca Renge Guru derlermiş…

Onun yetiştirdiği bir ressam olan Ramici ise artık eğitimini tamamlamış ve son resmini yaparak Renge Guru´ya götürmüş ve ondan resmini değerlendirmesini istemiş…

Renge Guru ise;

- Sen artık ressam sayılırsın Racacı. Artık senin resmini halk değerlendirecek, diyerek resmi şehrin en kalabalık meydanına götürmesini ve en görünen yerine koymasını istemiş. Yanına da kırmızı bir kalem koyarak halktan beğenmedikleri yerlere çarpı koymalarını rica eden bir yazı bırakmasını istemiş.

Ramici denileni yapmış…

Ve birkaç gün sonra resme bakmaya gittiğinde görmüş ki, tüm resim çarpılar içinde ve neredeyse görünmüyor… Çok üzülmüş tabii. Emeğini ve yüreğini koyarak yaptığı tablo kırmızıdan bir duvar sanki.

Alıp resmi götürmüş Renge Guru´ya ve ne kadar üzgün olduğunu belirtmiş.

Renge Guru üzülmemesini ve yeniden resme devam etmesini önermiş. Ramici yeniden yapmış resmi ve gene Renge Guru´ya götürmüş. Tekrar şehrin en kalabalık meydanına bırakmasını istemiş Renge Guru… Ama bu defa yanına bir palet dolusu çeşitli renklerde yağlı boya, birkaç fırça ile birlikte… Ve yanına insanlardan beğenmedikleri yerleri düzeltmesini rica eden bir yazı ile birlikte bırakmasını istemiş.

Ramici denileni yapmış…

Birkaç gün sonra gittiği meydanda görmüş ki resmine hiç dokunulmamış, fırçalar da, boyalar da kullanılmamış… Çok sevinmiş ve koşarak Renge Guru´ya gitmiş ve resme dokunulmadığını anlatmış.

Renge Guru ise;

Sevgili Ramici, sen birinci konumda insanlara fırsat verildiğinde ne kadar acımasız bir eleştiri sağanağı ile karşılaşabileceğini gördün…

Hayatında resim yapmamış insanlar dahi gelip senin resmini karaladı…

Oysa ikinci konumda onlardan hatalarını düzeltmelerini istedin, yapıcı olmalarını istedin… Yapıcı olmak eğitim gerektirir… Hiç kimse bilmediği bir konuyu düzeltmeye kalkmadı, cesaret edemedi…

Sevgili Ramici Mesleğinde usta olman yetmez, bilge de olmalısın. Emeğinin karşılığını ne yaptığından haberi olmayan insanlardan alamazsın… Onlara göre senin emeğinin hiç bir değeri yoktur…

Sakın emeğini bilmeyenlere sunma ve asla bilmeyenle tartışma…

Gülmek
“SAFTIR”
denme riskini göze almaktır,

Ağlamak ise
“DUYGUSAL”
görünme riskini,

Birine yakınlaşmak
“KENDİNİ KAPTIRMA”
riskini göze almaktır,

Duygularını açmak
“KENDİNİ ORTAYA KOYMA”
riskini göze almaktır,

Düşüncelerini söylemek ise
“DOKUZ KÖYDEN KOVULMA”
riskini,

Umutlanmak
“HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRAMA”
riskini göze almaktır,

Sevmek ise
“KARŞILIK GÖREMEME”
riskini.

Ama riskler alınmalıdır,

Çünkü hayatımızın en büyük riski hiç risk almamaktır.

Çünkü yaşamak “ÖLME” riskini göze almaktır…

İndir

Türkiye’nin karayolları haritası.